Thuis tot het einde: palliatieve zorg met hart en aandacht
Thuis is vertrouwd. Je eigen spullen, je eigen ritme, zelfs je eigen geur.
Het is vroeg in de ochtend wanneer wijkverpleegkundige Nicole (38) opnieuw aanbelt bij een cliënt in haar wijk in hartje Etten-Leur. De stilte in de straat, de lamp achter het gordijn, de diepe zucht van een mantelzorger die opendoet… Het zijn momenten die haar werk tekenen. Palliatieve zorg aan huis is geen handeling. Het is nabij zijn, luisteren en zorgen dat iemand precies daar kan blijven waar hij of zij zich het meest thuis voelt.
Al 2,5 jaar ondersteunt Nicole mensen in de meest kwetsbare fase van hun leven met palliatieve zorg in de thuiszorg. Een fase die vaak zwaar voelt, maar waarin ook ruimte is voor rust, liefde en dankbaarheid. “Veel mensen denken dat palliatieve zorg pas begint in de laatste dagen”, vertelt Nicole. “Maar eigenlijk is iedereen die niet meer behandeld kan worden al een palliatieve cliënt. Dat kan iemand zijn met bijvoorbeeld dementie, longziekten of hartfalen. Wij helpen ze om comfortabel te leven, zolang dat kan. En ja, in de terminale fase is die zorg nog intensiever.”
Waarom thuis zo waardevol is
Steeds meer cliënten ontvangen palliatieve zorg aan huis. Enerzijds door veranderingen in de zorg: mensen moeten langer thuis blijven wonen. Maar vooral door het gevoel van veiligheid dat de eigen omgeving geeft. “Thuis is vertrouwd”, licht Nicole toe. “Je eigen spullen, je eigen ritme, zelfs je eigen geur. Je ziet vaak dat mensen daardoor sneller ontspannen. Dat is precies wat we willen in deze fase. En het mooie is: er kan echt veel. Veel meer dan mensen denken.”
Nicole ziet palliatieve zorg aan huis als een puzzel, waarbij alle stukjes in elkaar vallen. “Het is een samenspel”, vertelt ze. “Avoord, de cliënt zelf, de mantelzorger, de huisarts, hulpmiddelen… alles werkt samen.” Familie en mantelzorgers spelen volgens haar een grote rol in dit proces. Niet alleen omdat het moet, maar omdat het werkt. Avoord kijkt altijd samen met hen wat haalbaar is. En waar extra hulp nodig is, wordt die georganiseerd.
Avoord werkt daarnaast samen met VPTZ, een organisatie die zorgt voor vrijwilligers die in iemands laatste fase ondersteunen. “Zij geven lucht aan mantelzorgers. Dat is zó waardevol”, aldus Nicole. “Wij kunnen niet alles doen, en de mantelzorger vaak ook niet. Dus met dit soort extra handen zijn we heel blij.”
De vragen die iedereen stelt
In de palliatieve fase komen veel zorgen naar boven. Grote en kleine vragen, praktische en emotionele. “De belangrijkste vraag is altijd: hoe kan iemand zo goed mogelijk thuisblijven?” vertelt Nicole. “En vooral in de terminale fase. Dan geldt de vraag: hoe zorgen we dat iemand comfortabel thuis kan overlijden?”
Daar wordt intensief over meegedacht. Met de huisarts, met het triageteam van Avoord, met iedereen rondom de cliënt. “Medicatie, hulpmiddelen, morfinepompen: er is veel mogelijk om klachten te verlichten. En het allerbelangrijkste is dat we nooit zomaar iets doen. We kijken altijd: wat wil iemand zelf?”
Het verhaal dat blijft hangen
Sommige mensen en situaties vergeet je als zorgverlener nooit. Nicole denkt even na, slikt, en vertelt dan. “Het ging zo snel”, vertelt ze. “Onlangs nam ik afscheid van een oudere mevrouw. We kwamen vanuit Avoord eigenlijk nooit bij haar, alleen voor alarmeringsituaties. Tot haar dochter belde. Mevrouw bleek uitgezaaide longkanker te hebben. Binnen een week ging ze van diagnose naar overlijden.”
In een paar dagen veranderde de zorg voor deze mevrouw volledig. “Van nagenoeg nooit langsgaan, naar vijf keer per dag. Morfine, een hoog-laagbed, intensieve gesprekken. En een familie die zo betrokken was… dat vond ik bijzonder. Een week eerder dacht mevrouw nog aan een hospice voor haar laatste dagen, maar toen het moment daar was, zei ze: ‘Ik wil thuis blijven.’ Daar hebben we naar geluisterd. En dat is gelukt.” Nicole glimlacht. “De dankbaarheid van de familie in zo’n situatie... dat draag je een leven lang mee.”
Nicole's boodschap
Ze zegt het vastberaden, bijna hoopvol: “Mensen denken vaak: ik ben uitbehandeld, dus er kan niks meer. Maar er kan juist héél veel. Samen kunnen we veel regelen, veel organiseren. En ja, je kunt altijd thuis overlijden, als dat is wat je het liefste wilt.” Nicole vervolgt: “Avoord is een relatief kleine organisatie. En dat merk je. We kennen elkaar. De lijntjes zijn kort. We zijn voor de cliënten warm, betrokken en dichtbij. Dat maakt de zorg persoonlijk. En dat voel je in alles.”
Wil je meer weten over palliatieve zorg bij Avoord of heb je vragen over zorg thuis? Neem gerust contact op. Onze wijkteams staan klaar om mee te denken, mee te voelen en mee te zorgen.
