De kracht van voeding en aandacht: op de Dag van de Diëtist delen Valerie en Jolanda hun verhaal
‘Ik eet wel weer wat als ik trek heb’. ‘Het smaakt me gewoon niet meer’. ‘Ik heb niet zoveel meer nodig’. Diëtist Valerie Timmer (45) hoort dit soort uitspraken bijna dagelijks. Samen met haar collega Jolanda Peeters (54) zet ze zich elke dag in voor goede, volwaardige voeding bij cliënten van Avoord en omgeving. Dat is hard nodig. Want veel mensen eten niet meer gevarieerd of voldoende. Soms met ondervoeding als gevolg.
“Je merkt het vaak aan kleine dingen”, vertelt Valerie. “Een wijkverpleegkundige ziet bijvoorbeeld dat iemand afvalt of merkt dat kleding losser zit. Of een arts geeft een seintje. Dan is het aan ons om in te schatten waar het probleem ligt en hoe we hier het best in kunnen adviseren. Vaak komen we dan bij mensen die zwakker worden, sneller vallen of wonden krijgen die moeilijk genezen.”
Oorzaken zijn heel verschillend
Valerie en Jolanda zien veel verschillende situaties. “Sommige mensen hebben fysieke problemen, zoals moeite met kauwen of slikken. Anderen vergeten simpelweg te eten, bijvoorbeeld door dementie. Ook komt het voor dat mensen geen eetlust meer hebben, door medicatie, een verminderde reuk of smaak of omdat ze zich eenzaam voelen.”
Vooral mensen die alleen wonen zijn kwetsbaar, merkt Valerie. “Dan hoor je: ‘Ach, ik sla het eten wel een keer over’. Maar als dat vaker gebeurt, gaat het gewicht achteruit. Mensen verliezen spiermassa en raken verzwakt, dan nemen de risico’s toe. Denk aan vallen, botbreuken of het ontwikkelen van decubitus.
Ondervoeding voorkomen
Wat kun je zélf doen? Valerie heeft daar praktische tips voor: “Gebruik volle producten, dik beleg, een klontje roomboter. En geniet vooral: een extra dot slagroom op het toetje, een koekje bij de koffie. Liever iets meer energie dan te weinig. Op hogere leeftijd is het belangrijker om voldoende voeding binnen te krijgen dan om op cholesterol te letten.”
De kracht zit volgens Valerie in samenwerking, vooral bij cliënten die dementerend zijn. “We betrekken ook familie, mantelzorgers of de gastvrouw erbij. Als iemand voor een cliënt boodschappen doet, geven we tips voor het boodschappenlijstje. En als iemand thuis woont en het lastig vindt om de adviezen op te volgen, zeg ik weleens: ‘Bel me gewoon even’. Door het er samen over te hebben, maakt het vaak al een stuk makkelijker.”
Zien eten, doet eten
Een voorbeeld waar Valerie nog steeds met een glimlach op terugkijkt, is die van een dame op leeftijd. “Ze woonde zelfstandig, maar viel af en raakte cognitief achteruit. We maakten een voedingsschema, maar het was lastig vol te houden. Ze werd opgenomen in een woongroep met acht anderen. Dat gaf zoveel gezelligheid! Je eet samen, je ziet anderen eten en langzaam bloeide ze helemaal op. Ze kwam aan, kreeg weer energie en we konden zelfs stoppen met dieetvoeding. Toen zei ze: ‘Ze zorgen dat ik altijd te eten en drinken krijg. Dat is zo lief.’ Dat raakt me. Zo simpel kan het soms zijn.”
Jouw gezondheid, jouw regie
Op de Dag van de Diëtist willen Jolanda en Valerie vooral dit meegeven: goede voeding is belangrijker dan je denkt. “En je hoeft het niet alleen te doen”, zegt Valerie. “Of je nu cliënt bent, mantelzorger of gewoon bezorgd over iemand in je omgeving: neem contact op. Geen vraag is te klein. Samen kunnen we veel doen en hoe eerder je erbij bent, hoe beter.”
Tips om eigen regie te nemen bij ondervoeding:
🥕 Gebruik volle producten: roomboter, volle yoghurt of melkproducten.
🥕 Eet regelmatig: drie hoofdmaaltijden en drie tussendoortjes.
🥕 Maak het aantrekkelijk: een feestelijk toetje of kleine hapjes op een bord.
🥕 Liever iets te veel dan te weinig: denk niet te snel ‘ik heb geen trek’.
🥕 Vraag hulp: bij twijfel, neem contact op met je diëtist.
Tot slot is advies van een diëtist natuurlijk altijd op maat. Geen mens is hetzelfde en de adviezen hierbij moeten zoveel mogelijk aansluiten bij de persoon met de voedingsvraag.
